Ở Việt Nam, tuy vẫn chưa có con số cụ thể thống kê về vấn đề quấy rối tình dục, nhưng qua các phương tiện truyền thông đại chúng và các nguồn tin tức, ta dễ dàng thấy được đây là vấn nạn xảy ra rất thường xuyên.
Quấy rối tình dục là gì?
Quấy rối tình dục là việc sử dụng các hành vi hoặc lời nói có liên quan đến tình dục nhằm gây tổn thương danh dự và nhân phẩm của cả nam hoặc nữ giới.
Quấy rối có thể là bằng lời nói (như bình luận về một người nào đó), nhưng cũng có thể không cần phải trực tiếp nói ra. Những kẻ quấy rối tình dục còn có thể sử dụng công nghệ để quấy rối người khác (như gửi tin nhắn bằng văn bản, hình ảnh hoặc video có nội dung không phù hợp). Đôi khi quấy rối tình dục có thể trở thành quấy rối về thể xác khi một ai đó cố gắng cưỡng hôn hay chạm vào người khác.
Tuy nạn nhân của các trường hợp quấy rối tình dục ta thường nghe thấy trên báo đài đa phần đều là nữ. Nhưng trên thực tế, cả nam và nữ đều có khả năng bị quấy rối.
Quấy rối tình dục cũng không giới hạn độ tuổi. Người lớn đôi khi có thể quấy rối tình dục những người trẻ và cũng có trường hợp những người ở độ tuổi teen quấy rối người lớn tuổi hơn.
Tuy nhiên, trường hợp này là rất hiếm. Dù vậy, đa số trường hợp quấy rối tình dục xảy ra với những người trong độ tuổi teen hầu hết đều do những người ở cùng độ tuổi của họ gây ra.
Những hành vi nào được tính là bắt nạt hay quấy rối tình dục?
Ép buộc người hôn, quan hệ tình dục bằng miệng, hoặc giao cấu tình dục được xem như quấy rối hoặc bắt nạt tình dục. Bắt một người nào đó thực hiện những hành động tình dục mà họ không muốn chính là tấn công tình dục hoặc cưỡng hiếp, và đó là một tội trạng vô cùng nghiêm trọng.
Quấy rối tình dục có thể bao gồm các hành vi sau:
- Đùa giỡn, bình luận về vấn đề tình dục hay có những cử chỉ nhạy cảm đối với hoặc về một ai đó
- Lan truyền tin đồn tình dục (bằng lời nói trực tiếp, tin nhắn hay trên mạng)
- Viết thông tin liên lạc của người khác trên tường buồng tắm hoặc ở những nơi công cộng khác nhằm mục đích xấu
- Cho ai đó thấy những hình ảnh hoặc video về tình dục không thích hợp
- Yêu cầu ai đó gửi hình ảnh khỏa thân
- Đăng những bình luận, hình ảnh và video về tình dục trên mạng xã hội như Facebook, hoặc gửi những tin nhắn có nội dung không phù hợp
- Đưa ra những bình luận hoặc yêu cầu về tình dục khi giả vờ là một người khác trên mạng Internet
- Sờ, nắm hay véo ai đó theo cách cố tình sàm sỡ
- Kéo quần áo của ai đó và cố tình chạm vào cơ thể họ một cách khiếm nhã
- Ép ai đó hẹn hò với mình hết lần này đến lần khác cho dù người đó đã từ chối.
Chẳng có cái gì được xem là “tự nguyện yêu cầu để được như vậy” cả
Không có một cách cụ thể “đúng đắn” nào để có thể phản ứng trước các trường hợp quấy rối tình dục. Mỗi tình huống quấy rối thường rất khác nhau. Nhưng bạn có thể thử yêu cầu người quấy rối mình ngừng lại. Hãy để cho anh ấy hoặc cô ấy biết rằng những hành vi này khiến bạn cảm thấy không ổn chút nào.
Đôi khi làm thế là đủ, nhưng không phải lúc nào cách này cũng có tác dụng. Người quấy rối bạn có thể sẽ không dừng lại. Anh ta hoặc cô ta có thể sẽ cười xòa rồi phớt lờ yêu cầu của bạn, rồi tiếp tục chọc phá và làm phiền bạn.
Đấy là lý do tại sao việc chia sẻ những điều đang xảy ra với bạn cho một người mà bạn tin tưởng là rất quan trọng. Ngày nay, tại các trường học đều có một người được giao trách nhiệm nói chuyện với các em học sinh về các vấn đề liên quan đến bắt nạt, vì vậy bạn hãy tìm hiểu xem liệu có người đảm nhiệm công việc đó trong trường hay không và thử nói chuyện với họ.
Hầu hết trong nội quy của các trường học đều có quy định về quấy rối tình dục hoặc bạo lực học đường để bảo vệ học sinh. Hãy hỏi nhân viên tư vấn, y tá trường, hoặc ban quản trị về các chính sách của nhà trường.
Nếu như người lớn đầu tiên bạn tìm đến để nói chuyện không mấy quan tâm đến những lời phàn nàn của bạn, bạn có thể sẽ phải tìm đến người khác để kể chuyện này nếu họ sẵn sàng lắng nghe bạn.
Nếu quấy rối xảy ra ở công ty, bạn có thể báo cáo với lãnh đạo hoặc ở nơi công cộng như trên xe buýt, đừng ngại kêu cứu to để được sự giúp đỡ của người xung quanh.
Chắc chắn là bạn sẽ cảm thấy khá xấu hổ khi phải nói chuyện với ai đó về quấy rối tình dục. Nhưng rồi cảm giác khó chịu sẽ nhanh chóng biến mất chỉ một hoặc vài phút sau khi cuộc trò chuyện bắt đầu mà thôi. Trong đa số các trường hợp, việc trò chuyện với ai đó sớm hơn sẽ đem lại kết quả nhanh chóng và ít sẽ hậu họa về sau hơn, vì thế hãy cố gắng làm điều này càng sớm càng tốt.
Lưu giữ lại những sự kiện đã diễn ra cũng sẽ có ích cho bạn. Hãy ghi lại ngày và những chú thích ngắn về những gì đã diễn ra vào nhật ký của mình. Lưu những hình ảnh, video, tin nhắn điện thoại hoặc tin nhắn online có tính công kích bạn lại để làm bằng chứng sau này. Như thế bạn vẫn sẽ có đầy đủ bằng chứng để đối chất trong trường hợp cần cần nhờ đến pháp luật can thiệp.
Hãy lưu giữ những bằng chứng này ở nơi nào đó bạn không phải nhìn thấy mỗi ngày để tránh phải trải qua cảm giác khó chịu hết lần này đến lần khác khi nhìn thấy chúng.
Nếu nghĩ rằng bạn đang bị quấy rối, đừng đổ lỗi cho chính mình. Những người quấy rối hoặc bắt nạt có thể rất quỷ quyệt và rất giỏi lừa gạt cảm xúc của người khác. Họ thường rất giỏi đổ lỗi – và thậm chí có lúc còn khiến cho nạn nhân tự trách mình. Hãy nhớ rằng không ai có quyền quấy rối tình dục hoặc bắt nạt người khác, dưới bất kì danh nghĩa hoặc lý do gì.
Bạn có thể tìm hiểu thêm cách bảo vệ bản thân khỏi hành vi tấn công và lạm dụng tình dục qua bài Bạn biết tự bảo vệ mình khỏi lạm dụng tình dục?