Đôi kính mát không chỉ khiến bạn trông “ngầu” hơn mà còn giúp bảo vệ đôi mắt khi nhìn mặt trời trực tiếp. Những tia sáng mặt trời chỉ cần rọi thẳng vào mắt trong vài giây, bạn sẽ có nguy cơ bị tổn thương thị lực về lâu dài!
Hầu hết chúng ta đều không thể nhìn mặt trời trực tiếp quá lâu, điều này sẽ khiến đôi mắt bắt đầu bỏng rát, theo bản năng chúng ta chớp mắt và nhìn đi chỗ khác để tránh sự khó chịu. Việc nhìn thẳng vào mặt trời dù chỉ một vài giây có thể gây tổn thương mắt nghiêm trọng. Bạn hãy cùng Chúng tôi tìm hiểu tại sao bạn không nên nhìn mặt trời trực tiếp nhé!
Nguy cơ tiềm ẩn khi nhìn mặt trời trực tiếp
Ngay khi từ nhỏ, chúng ta thường được người lớn dặn dò về việc không được nhìn mặt trời trực tiếp, nhưng thông thường ai cũng bỏ qua điều đó. Nếu như bạn cố tình nhìn vào “quả cầu lửa” trên trời cao kia, chuyện gì sẽ xảy ra?
Khi tia cực tím (UV) từ mặt trời chiếu vào mắt sẽ tập trung qua thấu kính của mắt và lên võng mạc. Võng mạc là mô nhạy cảm với ánh sáng nằm ở phía sau của mắt. Sau khi được hấp thụ vào võng mạc, các tia UV sẽ dẫn đến sự hình thành các gốc tự do gây oxy hóa các mô xung quanh. Điều này sẽ gây phá hủy các tế bào cảm quang hình que và hình nón trong võng mạc. Các tác động do oxy hóa này chỉ xảy ra trong vài giây nhìn mặt trời được gọi là solar retinopathy hoặc photic retinopathy.
Trong hầu hết các trường hợp, bạn thường chưa gặp các triệu chứng hoặc thay đổi thị lực ngay lập tức, có thể mất đến 12 giờ để bạn bắt đầu có triệu chứng đầu tiên. Tình trạng này có thể xảy ra chỉ một mắt, nhưng hầu hết các trường hợp xảy ra ở cả hai mắt cùng một lúc. Bạn có thể gặp các triệu chứng khi nhìn mặt trời trực tiếp sau:
- Mờ mắt
- Đau đầu
- Đau mắt
- Chảy nước mắt
- Tầm nhìn bị méo mó
- Khó nhận biết hình dạng
- Tổn thương mắt vĩnh viễn
- Khó chịu khi nhìn vào đèn sáng
- Giảm khả năng phân biệt màu sắc
- Xuất hiện một hoặc nhiều điểm mù khi nhìn
Khi nhật thực xảy ra, bạn có thể nhìn mặt trời dễ dàng hơn do không có cảm giác đau mắt. Tuy nhiên, điều này có thể sẽ gây tổn thương nghiêm trọng đến mắt mà bạn không hề biết.
Điều trị tổn thương mắt do nhìn mặt trời
Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào khoảng vài giờ hoặc một ngày sau khi nhìn mặt trời trực tiếp, bạn hãy đến gặp bác sĩ nhãn khoa để được chẩn đoán và đánh giá. Bác sĩ sẽ xác định tình trạng tổn thương võng mạc và thực hiện xét nghiệm để đánh giá chính xác mức độ tổn thương tại võng mạc.
Y học hiện nay không có điều trị tiêu chuẩn nào cho tình trạng tổn thương mắt do nhìn mặt trời. Các triệu chứng có thể sẽ cải thiện theo thời gian, thường mất từ 1 tháng đến 1 năm để hồi phục hoàn toàn. Một số người có thể sẽ bị tổn thương mắt không thể hồi phục.
Khả năng phục hồi sẽ phụ thuộc vào mức độ tổn thương mắt. Một số người gặp tổn thương do nhìn mặt trời trực tiếp có thể phục hồi hoàn toàn theo thời gian. Tuy nhiên, những trường hợp nghiêm trọng có thể gây mất thị lực vĩnh viễn.
Việc bổ sung chất chống oxy hóa có thể giúp hỗ trợ bạn trong giai đoạn phục hồi, tuy nhiên vẫn chưa có nghiên cứu về chất chống oxy hóa trong mục đích điều trị.
Cách phòng ngừa tổn thương đôi mắt
Vì không có phương pháp điều trị hiệu quả nào cho tình trạng tổn thương mắt do nhìn mặt trời, vậy nên việc phòng ngừa là rất quan trọng. Bạn có thể ngăn ngừa các nguy cơ gây tổn hại cho mắt từ mặt trời bằng cách lưu ý những lời khuyên sau đây.
Đề phòng tổn thương mắt hàng ngày
Vào những ngày nắng, bạn hãy nhớ đeo kính râm và đội mũ rộng vành. Những người tham gia các môn thể thao dưới nước như lướt sóng, bơi lội cũng nên đeo kính bảo vệ mắt ngăn chặn tia UV phản chiếu từ mặt nước. Điều quan trọng là bạn hãy lựa chọn mua loại kính giúp bảo vệ mắt bạn khỏi cả ánh sáng UVA và UVB.
Trẻ em có nguy cơ cao tổn thương võng mạc do nhìn mặt trời. Mắt trẻ có thể tiếp nhận nhiều ánh sáng tia UV đến võng mạc người trưởng thành. Bên cạnh đó, trẻ em cũng có thể không hiểu đầy đủ về hậu quả của việc nhìn chằm chằm vào mặt trời quá lâu.
Nếu bạn có con nhỏ, bạn hãy chắc chắn nói rõ về việc không nên nhìn mặt trời trực tiếp. Hãy tập cho trẻ thói quen tự giác đội mũ và đeo kính râm khi ra ngoài trời.
Cùng với kem chống nắng để bảo vệ da, mũ rộng vành và kính râm là những vật dụng không thể thiếu khi bạn đưa bé đi chơi dã ngoại.
Đề phòng tổn thương mắt khi nhật thực
Nhật thực là một hiện tượng có thể hấp dẫn và gợi nhiều tò mò, tuy nhiên bạn không bao giờ nên nhìn trực tiếp vào mặt trời mà không sử dụng bảo vệ mắt đúng cách. Hiệp hội Thiên văn học Hoa Kỳ đã cung cấp danh sách các kính nhật thực được phê duyệt bạn có thể sử dụng. Nếu hiện tượng nhật thực được dự báo sắp xảy ra, bạn hãy xem xét mua một cặp kính nhật thực càng sớm càng tốt.
Bên cạnh đó, bạn cũng không nên nhìn mặt trời qua ống nhòm, kính râm thông thường, kính viễn vọng hoặc ống kính của máy ảnh. Việc nhìn mặt trời trực tiếp qua các vật dụng này đã được chứng minh có khả năng gây ra các tổn thương nghiêm trọng. Bạn cũng không nên thử xem nhật thực thông qua máy ảnh trên điện thoại thông minh. Bạn cần tránh sử dụng thuốc ảo giác như LSD khi hiện tượng nhật thực xảy ra, do thuốc này có khả năng khiến người sử dụng bị mê hoặc bởi nhật thực và không thể rời mắt.
Mặt trời là một hành tinh giúp duy trì sự sống, nhưng lại có thể lấy đi đôi mắt sáng của bạn nếu không cẩn thận. Bạn không nên nhìn chằm chằm vào mặt trời, ngay cả khi nhật thực toàn phần hoặc một phần. Mặc dù bạn có thể không cảm thấy bất kỳ cảm giác đau đớn nào khi bạn nhìn vào mặt trời, nguy cơ gây hại cho đôi mắt của bạn vẫn rất cao đấy!
Hoàng Trí | HELLO BACSI