Bệnh zona có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng người cao tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn với triệu chứng thường nặng và dai dẳng hơn. Triệu chứng đặc trưng của bệnh zona là sự xuất hiện của các mảng ban đỏ, mụn nước mọc một bên cơ thể.
Giới thiệu về bệnh zona
Bệnh zona là sự tái hoạt động của virus varicella-zoster (VZV) đã trú ẩn từ lâu trong cơ thể người bệnh. Người mắc varicella-zoster đầu tiên sẽ bị bệnh thủy đậu. Ngay cả khi thủy đậu đã lành, virus vẫn còn tồn tại trong các tế bào thần kinh ở dạng bất hoạt. Khi virus tái hoạt động, chúng di chuyển từ tế bào thần kinh ra da, gây nên các mảng mụn nước.
Triệu chứng bệnh zona thần kinh
Dấu hiệu sớm nhất báo hiệu bạn bị zona bao gồm đau đầu, sốt, mệt mỏi giống như bị cảm cúm. Các triệu chứng này không đặc trưng nên có thể bị chẩn đoán nhầm với bệnh khác.
Ngay sau đó, cơ thể người bệnh sẽ cảm thấy bỏng rát, ngứa ngáy, nhạy cảm khi chạm vào. Mức độ đau sẽ từ trung bình đến nặng ở vùng cơ thể bị phát ban kèm với cảm giác thường được mô tả như châm chích, ngứa ngáy, đau, khó chịu.
Bệnh zona ở trẻ em thường không đau, càng lớn tuổi triệu chứng đau càng trầm trọng hơn. Giai đoạn bệnh khởi phát thường kéo dài 1-2 ngày và có thể kéo dài đến 3 tuần. Tiếp đó là giai đoạn tiến triển với những mảng đỏ dày hơn xuất hiện trên da. Ban đỏ kèm đau đớn thường xuất hiện ở hông, lưng, số ít xuất hiện ở mặt, mắt hoặc các phần khác trên cơ thể.
Ban bắt đầu phát ra giống như nổi mề đay nhưng nếu mề đay có thể lan ra toàn thân thì zona chỉ gây ra các biến đổi trên vùng da giới hạn một bên cơ thể chứ không lây lan sang bên còn lại.
Sau đó, ban đỏ trở nên mọng nước, các mụn nước nhỏ có nhiều dịch tiết. Bệnh nhân vẫn bị sốt và khó chịu. Các bóng nước trở nên sẫm màu hơn khi chúng chứa đầy máu và kéo mày (vảy) trong vòng 7-10 ngày. Thông thường, mày sẽ tự rơi ra và da sẽ lành nhưng trong trường hợp ban rộng và nhiều mụn nước thì sẽ để lại sẹo hoặc khiến vùng da đó nhạt màu hơn.
Các thể bệnh zona thần kinh khác
♣ Zona ở mắt, mặt
Da ở vùng trán, trên mi mắt và xung quanh mắt có thể xuất hiện ban đỏ và bóng nước. Zona ở mắt xảy ra trong 10% đến 25% trường hợp mắc bệnh zona. Ở một số người, triệu chứng có thể bao gồm viêm kết mạc, viêm giác mạc, viêm màng bồ đào, mất thị lực và yếu nhược cơ.
♣ Zona tai (còn được biết đến với tên Ramsay Hunt’s type II)
Bệnh thường gây ra các triệu chứng: đau tai, mụn nước ở tai, liệt mặt, có thể kèm theo ăn uống kém, mụn nước, loét trong miệng, hạch ở trước và sau tai.
♣ Zona miệng
Zona có thể xảy ra ở miệng. Mụn nước có thể xuất hiện ở niêm mạc vòm họng. Ban đầu, bệnh zona miệng có sự xuất hiện của các nốt mụn nước cỡ 1-4mm. Chúng rất nhanh vỡ rồi để lại vết loét khiến người bệnh khó chịu trong các hoạt động ăn, uống, nói chuyện hằng ngày. Vết loét sẽ tự lành trong khoảng 10-14 ngày.
Các đợt đau nhức trong miệng có thể bị nhầm lẫn với đau răng. Đôi khi sự đau nhức này làm bạn phải đi khám răng miệng.
Các yếu tố nguy cơ mắc bệnh zona
Thống kê cho thấy khoảng 1/3 dân số sẽ bị bệnh zona trong đời. Số ca mới bị hàng năm trong khoảng 1-4/1.000 người khỏe mạnh và từ 4-12/1.000 người lớn hơn 65 tuổi. Khoảng 50% số người trên 85 tuổi sẽ bị một lần zona và 5% sẽ bị từ 2 lần trở lên.
Yếu tố nguy cơ khiến virus tái hoạt động bao gồm:
– Tuổi già
– Suy giảm miễn dịch
– Bị thủy đậu trước 18 tháng tuổi.
Kiều Tuấn Anh / HELLO BACSI