Cây sơn độc là một loại cây có thể gây ra dị ứng da nghiêm trọng (viêm da do tiếp xúc). Sự dị ứng này xảy ra do một loại nhựa tên là urushiol có mặt trong lá, cành và rễ cây. Vùng da bị ảnh hưởng có thể bị khô, đỏ hoặc có thể bỏng rộp.
Cây sơ độc gồm những loại cây nào? Nguyên nhân nào khiến bạn dính phải loại nhựa độc của nó? Chúng tôi sẽ giải đáp giúp bạn những thắc mắc trên qua bài viết dưới đây.
Những loài cây này là gì?
Những sự thật về cây sơn độc:
- Cây thường xuân, cây sồi độc và cây muối trong tự nhiên là những loài thực vật độc hại gây ngứa hoặc viêm da khi tiếp xúc với chúng;
- Chất urushiol có trong các loài cây này gây phát ban ở người;
- Phát ban không phải là bệnh truyền nhiễm;
- Tình trạng phát ban có thể giảm thiểu hoặc mất đi sau 2–3 tuần;
- Đa số trường hợp nhiễm độc có thể được điều trị tại nhà.
Đa số cây sơn độc mọc ở trong rừng hoặc các khu vực đầm lầy ở Bắc Mỹ. Thực tế, thường xuân, sồi và cây muối không hoàn toàn độc hại. Chúng tiết ra một loại nhựa cây hơi kết dính, dẻo và dai được gọi là urushiol gây nên các triệu chứng ngứa ngáy, phát ban, phồng rộp khi chúng tiếp xúc với da bạn.
Cây thường xuân
Cây thường xuân thường mọc như cây nho hoặc cây bụi và thường phân bố ở khu vực Bắc Mỹ (trừ vùng sa mạc, Alaska va Hawaii). Chúng có thể sống và phát triển ở những cánh đồng cỏ non, vùng rừng núi, bên lề đường hoặc dọc theo những bờ sông. Chúng cũng có thể được tìm thấy ở các khu vực thành thị, chẳng hạn như trong công viên hoặc sân nhà. Lá của cây thường xuân độc thường có ba cánh và được sắp xếp theo ba hướng khác nhau, tuy nhiên điều này không hoàn toàn giống nhau ở mọi cây thường xuân. Màu sắc và hình dạng cũng có thể khác nhau dựa vào chủng loài, môi trường sinh sống cũng như các thời điểm khác nhau trong năm. Hoa của cây thường xuân có thể có màu vàng hoặc xanh lá, quả của cây thì có màu trắng hoặc xanh vàng và màu sắc của quả cây cũng tùy thuộc vào các mùa trong năm.
Cây sồi độc (toxicodendron diversilobum)
Giống với cây thường xuân, cây sồi độc cũng mọc như cây nho hoặc cây bụi và nó phân bố chủ yếu ở phía Tây Hoa Kỳ và British Columbia. Lá của cây sồi độc cũng có ba nhánh xếp về ba phía khác nhau. Lá của cây sồi độc có thể khá giống với lá của cây sồi thường.
Cây muối (Toxicodendron vernix)
Cây muối mọc như cây bụi hoặc cây nhỏ, thường phân bố ở phía Đông/Đông Nam nước Mỹ. Cây muối độc thường sống ở những khu vực ẩm ướt và có thể thấy dọc các bờ của sông Mississippi. Mỗi cuống lá của cây muối có khoảng 13 chiếc lá được sắp xếp theo cặp. Cây muối có khả năng gây phát ban nhiều hơn so với cây thường xuân hay cây sồi độc.
Nguyên nhân bạn nên tránh tiếp xúc với các loại cây này
Việc tiếp xúc ngoài da với các loài cây này gây ra bệnh phát ban xuất phát từ sự nhạy cảm với dầu nhựa từ thân cây có tên là uroshiol. Chất này có trong lá cây, cuống lá, thân cây, hoa và rễ của chúng. Điều đáng nói là chất nhựa cây này vẫn có khả năng gây độc ngay cả khi cái cây đã chết đi. Việc tiếp xúc với một lượng rất nhỏ urushiol (nhỏ hơn hạt muối hột) cũng có thể dẫn đến phát ban ở 80–90% cá thể.
Phát ban có thể gây nên bởi sự tiếp xúc trực tiếp với urushiol bằng cách chạm vào cây hoặc tiếp xúc gián tiếp khi nhựa cây dính trên lông thú nuôi, các vật dụng, áo quần hoặc trên các bề mặt khác. Chất độc cũng phát tán vào không khí nếu các loài cây này bị đốt và chất urushiol có thể dính vào da, gây ảnh hưởng cho phổi nếu bạn hít phải chúng.
Những ai có nguy cơ cao nhiễm độc cây sơn độc?
Bất cứ ai tiếp xúc với những cây này đều có nguy cơ bị phát ban. Tuy nhiên, đối với những người dành nhiều thời gian để hoạt động ngoài trời trong các khu vực có các loài cây này thì có nguy cơ nhiễm độc cao hơn như làm vườn, trông giữ đất, nông dân, công nhân lâm nghiệp, công nhân xây dựng…
Mong rằng qua bài viết này, Chúng tôi đã cung cấp cho bạn biết thêm nguyên nhân gây độc cũng như cách phòng ngừa nhiễm độc từ các loài cây sơn độc như cây thường xuân, cây sồi độc và cây muối.