Vaccine giúp bảo vệ thai phụ và thai nhi khỏi các bệnh có thể phòng ngừa bởi vaccine. Trong thời kì mang thai, các thai phụ đã được chủng ngừa sẽ truyền các kháng thể bảo vệ (những phân tử chống lây nhiễm bệnh) sang thai nhi trước khi em bé chào đời. Chủng ngừa trong thai kì tạo ra miễn dịch chống lại các bệnh có thể phòng bởi vaccine trong những tháng đầu đời của em bé, khi mà bé còn quá nhỏ để tiêm chủng. Cũng như bảo vệ cho thai phụ trong suốt thai kì.
Xem thêm bài: "Bảo vệ bản thân khi mang thai" của Bác sĩ Lê Tiểu My
Các loại vaccine cho thai phụ
Có 2 loại vaccine thường quy được CDC khuyến cáo sử dụng trong thai kì:
Vaccine cúm
Trong mỗi thai kì, thai phụ nên tiêm vaccine cúm bất hoạt (mũi cúm) để bảo vệ bản thân và thai nhi. Có thể tiêm vào bất kì lúc nào trong thời kì mang thai. Một thai phụ bị nhiễm cúm sẽ tăng nguy cơ mắc các biến chứng nặng nề và tỷ lệ nhập viện cao hơn so với người khác. Một phụ nữ mang thai bị nhiễm cúm có thể gặp phải nhiều vấn đề nghiêm trọng, kể cả sinh non và gây tăng nguy cơ cho em bé. Khi thai phụ đã chủng ngừa cúm, trẻ ít khi mắc cúm và nhập viện vì những biến chứng nặng liên quan đến cúm như viêm phổi sau sinh.
Vaccine ho gà
Thai phụ cũng nên tiêm phòng uốn ván, bạch hầu, ho gà (Tdap) trong mỗi thai kì. Lý tưởng nhất, vaccine nên được tiêm càng sớm càng tốt nhưng cũng có thể tiêm vào bất kì thời điểm nào từ tuần 27 đến tuần 36 của thai kì để kháng thể ho gà được truyền lại cho thai nhi. Vaccine này rất quan trọng để bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi bệnh ho gà cho đến khi đủ tuổi tiêm phòng. Bệnh ho gà có thể đe dọa đến tính mạng trẻ sơ sinh-khoảng một nửa trẻ sơ sinh chết vì ho gà trong bệnh viện. Tdap cũng được khuyến cáo dùng cho người lớn, bao gồm cả người già, người tiếp xúc nhiều với trẻ em. Nhiều bệnh phòng ngừa bằng vaccine hiếm thấy ở Mỹ nhưng vẫn còn phổ biến ở các khu vực khác trên thế giới. Một thai phụ có kế hoạch du lịch nước ngoài nên trao đổi với bác sĩ về các loại vaccine nào nên tiêm.
Zika và thai phụ
Virus Zika có thể truyền từ mẹ sang con và có thể gây những dị tật bẩm sinh nặng như tật đầu nhỏ. Thai phụ có thể nhiễm virus này qua vết muỗi đốt hoặc qua đường tình dục. Hiện nay không có vaccine ngăn ngừa virus Zika. Cách tốt nhất để phòng ngừa là không đi đến các khu vực đang có virus Zika đang hoạt động, thực hiện các bước ngăn ngừa muỗi đốt và tránh lây Zika qua đường tình dục.
Vaccine cho phụ nữ mang thai là an toàn
Độ an toàn cao
Các loại vaccine đã được theo dõi cẩn thận trong nhiều năm và được khẳng định là an toàn cho thai phụ và thai nhi. Các bằng chứng nghiên cứu khoa học trong nhiều thập kỉ qua cho thấy rằng: Ngoài sự an toàn, Tdap và vaccine cúm cũng giúp bảo vệ bà mẹ và thai nhi khỏi các bệnh lý nặng.
Tác dụng không mong muốn nhẹ
Vaccine, cũng giống như bất kì loại thuốc nào, có thể có các tác dụng không mong muốn. Tuy nhiên, những tác dụng không mong muốn này thường nhẹ và tự biến mất. Các tác dụng không mong muốn của Tdap và vaccine cúm bao gồm: đau, sưng đỏ, sưng tại chỗ tiêm, đau cơ, mệt mỏi, sốt. Những tác dụng không mong muốn này gặp ở nhiều người, không chỉ gặp ở thai phụ.
Các cơ quan liên bang bao gồm CDC và FDA vẫn luôn liên tục giám sát độ an toàn của vaccine.
Vaccine sau khi trẻ chào đời
Vaccine ngay sau sinh là an toàn cho sản phụ và em bé, ngay cả khi đang cho con bú.
Ho gà
Các thai phụ chưa được tiêm Tdap thì nên chủng ngừa ngay sau khi sinh. Gia đình và những người tiếp xúc nhiều với trẻ cũng nên được chủng ngừa ho gà.
Sởi, Quai bị, Rubella và Thủy đậu
Thai phụ không có miễn dịch với Sởi, Quai bị, Rubella và Thủy đậu nên được chủng ngừa trước khi xuất viện.
Tiêm Tdap và vaccine cúm trong thai kì giúp bảo vệ thai phụ và thai nhi tạm thời chống lại những bệnh phòng ngừa bằng vaccine.
Chuẩn bị trước khi mang thai
Trước khi mang thai, thai phụ nên chủng ngừa đầy đủ tất cả các loại vaccine dành cho người lớn. Điều này sẽ giúp bảo vệ thai phụ và thai nhi. Đồng thời, thai phụ cũng nên tham vấn bác sĩ về vaccine và đảm bảo đã tiêm phòng đầy đủ.
Sởi, Quai bị, Rubella
Tiêm phòng Sởi, Quai bị, Rubella rất quan trọng cho phụ nữ trước mang thai. Nhiễm Rubella trong thời kì mang thai có thể gây ra các dị tật bẩm sinh nặng và các biến chứng nặng nề, lâu dài, thậm chí là thai ngừng phát triển. Thai phụ có thể xét nghiệm máu trước khi mang thai để xem đã có miễn dịch với bệnh này hay chưa. Nếu thai phụ đã chủng ngừa MMR từ khi còn nhỏ, hãy trao đổi với bác sĩ chuyên khoa. Trong trường hợp cần phải chủng ngừa, nên tiêm vaccine ít nhất 1 tháng trước mang thai.
Viêm gan B
Một trẻ có mẹ bị viêm gan B thì có nguy cơ cao nhiễm viêm gan B trong khi sinh. Cần tham vấn bác sĩ về xét nghiệm viêm gan B và liệu thai phụ có nên chủng ngừa hay không.
Tất cả các loại vaccine sử dụng cho thai kì đều an toàn cho phụ nữ cho con bú.
Tài liệu tham khảo
https://www.vaccines.gov/who_and_when/pregnant/index.html